در بیست و پنجمین نشست فکرانه مطرح شد:

خروج نظام تعلیم و تربیت از نگاه حاکمیتی

خروج نظام تعلیم و تربیت از نگاه حاکمیتی

 

به گزارش روابط عمومی اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان، چهارمین جلسه از سلسله مباحث گره تحول با موضوع "تفاوت های الگوی حکمرانی در تعلیم و تربیت در عصر فضای مجازی" و با حضور دکتر محمد آزین مدیر عامل موسسه مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت برهان به صورت برخط برگزار شد. در ابتدای این جلسه مسعود زین العابدین کارشناس مسئول برنامه از همراهی مهمان برنامه و مخاطبان تشکر کرد و در ادامه به بازخوانی قسمتی از سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی در اردیبهشت ماه سال 1385 با موضوع نهاد آموزش و پرورش پرداخت و گفت:  پیرو ابلاغ سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و اینکه ساختار رسمی تعلیم و تربیت ما باید این ویژگی را داشته باشد که بتواند اهداف مندرج در سند را محقق کند و از سویی از چابکی لازم برخوردار باشد تا بتواند آینده چند ساله خود را ببیند و مرجعیت خود را در فضای تعلیم و تربیت حفظ کند.
 
درادامه این نشست، دکتر محمد آزین مدیر عامل موسسه مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت برهان به سابقه جند ساله مطرح شدن تحول در نظام آموزش و پرورش اشاره کرد و افزود: سال ها است که از طرف حاکمیت، مردم، صاحب نظران و موسسات مطالعاتی مردم نهاد مسئله تحول بنیادین مطرح می شود و به قولی کلید واژه رایج در فضا های گفتگوی تعلیم و تربیت بوده است. هنگامی که ما از تحول و (به ویژه پسوند بنیادین) حرف می زنیم، گویی که از یک ناکار آمدی و نارضایتی از وضع موجود سخن می گوییم و نوید طراحی و معماری الگوی کارا تر جدیدی را در حوزه تعلیم و تربیت می بینیم که خلاء های نظام فعلی را بتواند جبران کند. این روند ادامه داشت تا آنجا که به مسئله کرونا برخوردیم، یکی از آثار مهم آن این بود، عده ای از مسئولین که از مردم عقب مانده بودند و خیلی درک درستی از این تحول را نداشتند و در واقع از این موضع که حکمرانی بر نظام تعلیم و تربیت به سرعت از دست حاکمیت خارج می شود غافل بودند، کمی به خودشان آمدند و شاید بیش از گروه های مردمی تغییر را احساس کردند. 
 
وی در ادامه بحث، به دو موضوع بررسی نظام تعلیم و تربیت در سطح روش ها، برنامه ها و الگوهای تربیتی و همچنین حکمرانی اشاره کرد و افزود:  در بررسی سطح الگو ها و شیوه ها با موسسات و نهاد هایی مانند اتحادیه، دستمان باز تر است چرا که این ها بیشتر با لایه فرهنگ در ارتباط هستند و به دنبال اجرا کردن برنامه تعلیم و تربیتی هستند تا در نهایت اثر گذاری بیشتری را بر روی مخاطب داشته باشد. اما از منظر دیگر، سطح حکمرانی این سوالاتی که مطرح است مبنی بر این که حاکمیت چه وظیفه ای را در حوزه تعلیم و تربیت دارد؟ چه وظایفی را باید به آن عمل کند و در چه جاهایی نباید وارد شود؟ نقش آفرینان مختلف در سطوح و حوزه تعلیم و تربیت در کدام زمین می بایست بازی کنند و قواعد حاکم بر این زمین بازی چیست؟  
 
محمد آزین با تبیین بحث حاکمیتی از تعلیم و تربیت به عنوان مفاهیم، ساز و کار ها و ساختار هایی که به اعمال قدرت کلان بر یک میدان بازی چه در سطح طراحی و چه در سطح راهبری بر شمرده می شود اظهار داشت:  
در ابتدای امر، اگر بپذیریم که آموزش و پرورش متولی تمام حکمرانی مرتبط با تعلیم و تربیت است، بنابر این با وجود اشکالات و ایرادات بسیاری که در زیر ساخت ها و نگاه های کلان تعلیم و تربیت در کشور، این نهاد تا کنون چه کار کرده است!؟ و این در حالی است که حکمرانی آن، عمدتا از طریق گلوگاه ها و ابزار هایی مانند نظام ثبت نام دانش آموزی، نظام کلاس بندی و مدرسه، نظام برنامه و کتب درسی، نظام تربیت معلم و دوره های ضمن خدمت و نظام ارزشیابی صورت گرفته است. با آمدن کرونا و تبدیل شدن مدرسه حضوری به غیر حضوری بخش های عمده ای از هیمنه این نظام شامل کلاس های حضوری، محتوای درسی، ارزشیابی و مدرک تحصیلی و ... فرو ریخت.
 
مدیر عامل موسسه مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت برهان با پیش بینی چند سال آینده از احاطه و حکمرانی نهاد های غیر رسمی در امر تعلیم و تربیت و انتقال بخشی از جامعه مخاطب نظام رسمی آموزش و پرورش  به پلت فرم های غیر رسمی، گفت:  شاید در چند سال آینده درصد قابل توجی از دانش آموزان ایرانی بدون هیچ مراجع ای به نظام رسمی آموزش و پرورش در پلت فرم های آموزشی غیر بومی تحصیل می کنند و مدرک می گیرند و نیازی به نظام آموزشی رسمی ما پیدا نمی کنند. وجود پارادایم های (چار چوب تصوری) جدید تمدنی و فضای مجازی به مثابه فناوری است که سبک زندگی را تغییر می دهد و باید در بازه زمانی خاص خودش، به رصد و تحلیل و تفکر این موضوع  بپردازیم و بیابیم که چگونه می توان سهم آینده  تمدنی برای این کشور را استیفا کنیم. 
 
آزین در ادامه سخنان خود به نمونه ضعف حکمرانی در نظام تربیت و تعلیم اشاره کرد و گفت:  پیامرسان شاد در 4 سطح باید به آن پرداخته می شد که این اتفاق صورت نگرفت.
اول: سطح حکمرانی است، که می بایست بجای اینکه خود را در نقش طراح و تصدی گر یک شبکه اجتماعی یا یک نرم افزار آموزشی معرفی کند باید در سطح حکمران، تنظیم کننده و قاعده گذار ایفای نقش می کرد. 
 
 در ادامه این نشست، مدیر عامل موسسه مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت برهان به بررسی سطح دیگری از نظام تعلیم و تربیت پرداخت با عنوان سطح اجتماعی پرداخت و افزود: مواجهه ما با انسان و جامعه انسانی است نه با ربات و سیستم مکانیکی! حاکمیت نظام تعلیم و تربیت با فهم کردن و رصد کردن نظامات اجتماعی و در نتیجه پوشه بندی آن از جهات مختلف از نظر، داده های تحصیلی، سطح های مختلف تربیتی و اجتماعی و قومیتی و ... به جهت دستیابی به زیر ساخت و ابزار برای انجام عملیات های نرم اجتماعی با هدف جا انداختن تدریجی گفتمان و یک جریان بهره بگیرد. اینکه ما بطور ناگهانی به دانش آموز و خانواده ها بگوییم نرم افزار شاد! را نصب کنید و وارد شود این کار نشدنی است و این نشان دهنده عدم تفکر کافی برای انجام چنین کاری است. کما اینکه برآیند های اجتماعی حاصل از این فرایند شامل هزینه نکردن اینترنت، نبود عدالت آموزشی، عدم اجازه والدین به دسترسی دانش آموزان دختر! و یا ممانعت از آنلاین شدن همسران برخی از معلمان! از جمله مسائل مهم آموزش و پرورش است و متاسفانه هیچ وقت به آن نپرداخته است.
 
دکتر محمد آزین در بررسی سومین سطح از نظام تعلیم و تربیت، فرایند کسب و کار را در  لایه نظام تعلیم و تربیت مهم برشمرد و گفت: وجود زیر ساخت های ارتباطی در بخش خصوصی باعث ایجاد سطح تعاملات برتر با مخاطبین مجازی خواهد شد زیرا ویژگی اینترنتی که رایگان نباشد هرچند کم به طور قطع تراکنش های مالی بسیاری را در برخواهد داشت.
 
آزین سطح چهارم را، لایه فناوری های یادگیری نام گذاری کرد و افزود: متاسفانه در این سطح هم، پیامرسان شاد! به درستی طراحی نشده اشت و این سوال مطرح است که نقش گیمیفیکیشن در آموزش کجا است؟ کلاس معکوس چیست؟ گروه بندی دانش آموزان و مدل های آن و بازی هایی که با این گروه بندی ها می شود انجام داد چیست؟ در واقع مربی می تواند مربی گری کند و استاد و شاگردی را تحقق بخشد که خود در همین بستر های آموزشی نوین رشد کرده باشد و از طرفی این مربی باید به طور دائم تحت مربی گری، مربی دیگری باشد مثلا اگر هر 20 نفر از بچه ها یک مربی دارند، هر بیست مربی باید یک مربی ارشد داشته باشند و هر 20 مربی ارشد یک مربی ارشد تر داشته باشند. این معنی شبکه استاد و شاگردی است و همین رویکرد می باید به موازات نظام تدریس شکل گیرد و به تدریج تقویت شود.
 
محمد آزین آخرین سطح بررسی در نظام تعلیم و تربیت را مسئوله فناوری دانست و گفت: متاسفانه تیم راهبری شاد! از دانش فنی برخوردار نی0ستند و به همین خاطر یک اتفاق ناقص شکل گرفته است و آن این است که  تصوری که از شاد دارند به عنوان یک نرم افزار ایده آل اما غیر قابل پیاده سازی است. به همین موازات یک پلت فرم باید ایجاد شود به مثابه یک زمین بازی که قواعد بازی از جانب نهاد حکمران درآن گنجانده شود و بستر رشد نرم افزار های آموزشی باشد.
 


ارسال نظر
کاربر گرامی، برای ارسال نظر روی دکمه روبرو کلیک کرده و نظر خود را ثبت کنید