در نشست اندیشه ورزی فکرانه بررسی شد:

عدالت آموزشی در راس ارزش های حوزه نظام آموزش و تعلیم و تربیت است

عدالت آموزشی در راس ارزش های حوزه نظام آموزش و تعلیم و تربیت است

به گزارش روابط عمومی اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان، بیست و هفتمین نشست اندیشه ورزی فکرانه به بررسی موانع جاری سازی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش اختصاص یافت، موضوعی که در پنج نشست قبلی خود در قالب برنامه ای با عنوان "گره تحول" و با دعوت از صاحب نظران حوزه تعلیم و تربیت به بررسی آن پرداخته است و هم اکنون ششمین نشست از این سلسله جلسات با موضوع "جایگاه عدالت آموزشی در تحول بنیادین آموزش و پرورش" برگزار شد.

محمد صادق تراب زاده جهرمی; پژوهشگر مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام مهمان این نشست بود. وی در تعریف عدالت آموزشی گفت: عدالت آموزشی متولی تولید عادلانه کیفیت جمعیت جامعه، و در راس ارزش های حوزه نظام  آموزشی است. در واقع به این معنی است که، افراد مختلف و مخاطبین نظام آموزشی به کیفیت آموزشی مناسب و متناسب خودشان، هم دسترسی و هم قابلیت استفاده را داشته باشند. در اینجا با سه کلید واژه: کیفیت، دسترسی و قابلیت مواجه هستیم. معمولا تلقی ما از عدالت آموزشی، مسئله دسترسی است. اما در کنار این ها مفاهیم دیگری مانند کیفیت و قابلیت نیز وجود دارد. با این منظور که اگر دسترسی ایجاد می شود قابلیت استفاده از آن را نیز داشته باشیم. اما در مفهوم سوم یعنی کیفیت با این تعریف که، آن آموزشی که متناسب با علاقه، طبیعت و فطرت انسانی و همچنین متناسب با نیاز ها و غایت کمال انسانی است، همراه باشد. عدالت آموزشی یعنی ضرب این سه مسئله در یکدیگر!
 
وی تحقق عدالت آموزشی( با گزاره های یاد شده) را محل سوال از حکمرانی عادلانه نظام آموزشی خواند و افزود: سند تحول پر است از مفاهیم خوب، اما متاسفانه طراحان سند اساسا الطفاتی به ارائه چارچوب مفهومی از عدالت آموزشی در نگارش آن نداشتند و در نتیجه هنگامی که مفاهیم مختلف با ساختار اجرایی و اعمال قدرت مناسب به هم گره نمی خورد، عملا مفاهیم خوب هم دچار تعارض می شوند و عدالت آموزشی را رقم نمی زنند.
 
تراب زاده جهرمی نداشتن انسجام مفهومی از حیث عدالت آموزشی را یکی از علل محقق نشدن آن دانست و گفت: در رویه سند یک نوع محتوا و استاندارد سازی را در پیش گرفتیم که شاید همه نتوانند خود را با آن تطبیق دهند، مانند همین پیام رسان شاد که متاسفانه 3/5 میلیون نفر یا اینترنت ندارند و یا دستگاه ندارند! در صورتی که قراربود همه از آموزش مناسب خودشان برخوردار شوند. وقتی که ضرب کیفیت، قابلیت و دسترسی با یکدیگر رخ نمی دهد، کفیت استانداردی ساخته می شود که مناسب همه نیست. این یکی از عیوب سند است که برابری و همگانی بودن  به معنی یکسان بودن نیست.
 
این پژوشگر با اشاره به نواقص اساسی در نظام حکمرانی آموزشی گفت:  سند تحول به جای آنکه می رفت مسئله های نظام آموزشی را از حیث عدالت مانند "کالایی شدن آموزش" بررسی می کرد به طرح هایی از جمله خرید خدمت و مدارس غیر دولتی و  ... می پردازد که نتیجه آن این است که آموزشی در دسترس قرار می گیرد که کیفیت ندارد یا اینکه انتقال کیفیت از مدارس دولتی به غیر دولتی اتفاق می افتد. نکته دیگری که قبلا به آن اشاره شد در بحث کیفیت باید به نیاز جامعه توجه شود حال آن که عملا مدرسه با دژبان هایی که هیچ نوع اجازه تعامل و دینامیسمی بین جامعه و مدرسه  وجود ندارد، مواجه هست.  
 
در ادامه مهمان جلسه با برشمردن مشکلات تحقق سند از منظر عدالت آموزشی گفت: مشکل اول این است که می خواهیم سند را در ساختار فعلی نظام آموزشی که مدرسه را سیستم بسته کرده است اجرا کنیم! در صورتی که تنوع یکی از اصلی ترین مولفه های عدالت آموزشی است. دومین مشکلی که با آن مواجه هستیم  6 مولفه معلم، دانش آموز، مدیریت، منابع مادی، زمان، فضا در مقوله دسترسی است که تناسب رفتاری و تعاملات در سطوح برتر می تواند روش ها و راهکار های جذابتری را در پی داشته باشد. سومین مسئله این است که اگر آموزش و پرورش برای تحقق اهدافی که در سند آمده است شروع به اصلاح ساختار حکمرانی خود کند و به سمتی برود که مبتنی بر قابلیت و ظرفیت هر مدرسه به آن اختیار و توان تغییر بدهد. 
 
این پژوهشگر دانشگاهی در جمع بندی مطالب به تعریفی از ساختار اجتماعی اقتصادی جامعه با عنوان " استضعاف "  اشاره کرد و افزود: هنگامی که شکاف در آمدی سنگین و طبقاتی به وجود می آید به تبع آن به مدارس سرایت می کند که باعث می شود عده ای مستضعف باشند، البته آموزش و پرورش متولی حل این معضل نیست لکن تا حدودی می تواند با آموزش های توان مند ساز در برطرف کردن آن نقش داشته باشد. 
 
طراب زاده جهرمی در پاسخ به سوال کارشناس مجری برنامه مبنی بر اینکه در زمینه کیفیت چه کار می توانیم بکنیم گفت: ابتدا برای این کار سبک حکمرانی در نظام تعلیم و تربیت می تواند شبکه ای باشد که در آن تنظیم گری متناسب با شبکه صورت می گیرد. با این فرض که بازار آموزش پای کار بیاید و آموزش و پرورش محتوای آن را تایید کند. چرا که در این مدل استفاده به روز و شیوه های نو در آموزش رونمایی خواهد شد.
 
 
 


ارسال نظر
کاربر گرامی، برای ارسال نظر روی دکمه روبرو کلیک کرده و نظر خود را ثبت کنید